Unesco-erkenning

Uiterst belangrijke UNESCO-erkenning voor de Belgische beiaardcultuur

 

Vandaag, 25 november 2014, heeft UNESCO de Belgische beiaardcultuur erkend als een "beste praktijk in het beschermen van immaterieel cultureel erfgoed". Dat is een belangrijke internationale erkenning voor de Belgische beiaardiers en al wie zich inzet voor de beiaardcultuur in ons land.

UNESCO nam deze beslissing op de 9de sessie van het Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, het bevoegd comité voor de UNESCO-conventie van 2003. Het comité vergaderde hierover van 24 tot 28 november 2014 in Parijs onder het voorzitterschap van Peru. Het dossier vanuit België - met beiaardier Luc Rombouts als coördinator - was het enige dat door de strenge selectieprocedure geraakte.

De beiaard is ontstaan rond 1500 in de Zuidelijke Nederlanden en is het oudste muzikale massamedium uit de geschiedenis. Vandaag is de beiaard het grootste muziekinstrument ter wereld. De voorbije 100 jaar hebben beiaardiers en vele anderen die zich voor de beiaardcultuur inspannen dit unieke muzikale erfgoed steeds weten te vernieuwen. We danken het aan hen dat beiaardmuziek nog steeds de atmosfeer van tientallen Belgische steden en gemeenten kleurt, ondanks de ontwikkeling van nieuwere muzikale media, en dat de belangstelling van het publiek voor dit muziekinstrument nog groeit.

De Vlaamse Beiaard Vereniging en de Association Campanaire Wallonne dragen onze beiaardcultuur. In Brussel werd in samenwerking met deze verenigingen de organisatie Tintinnabulum opgericht. De 71 gemeenten die een concertbeiaard bezitten spelen een centrale rol in de lokale beiaardwerking. Zij hebben in de meeste gevallen een stadsbeiaardier aangesteld. De Belgische beiaardcultuur valt op door haar streven naar een evenwicht tussen vernieuwende initiatieven en respect voor de historische rol van de beiaard. Daarbij stond het creëren van een breed draagvlak steeds voorop: vanuit de lokale beiaardwerking worden ervaringen uitgewisseld met de twee nationale organisaties, met beiaardverenigingen uit ander landen en de Wereldbeiaardfederatie. Dat brede draagvlak heeft de dynamiek rond de beiaard aanzienlijk versterkt.

Faro (Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed) en de administraties van de Vlaamse en Franse ministeries van cultuur kwamen overeen om de erkenning als immaterieel cultureel erfgoed door de UNESCO na te streven. Die erkenning omvat zowel het beiaardrepertoire, de opleidingen, de concerttradities als de verhalen rond beiaardmuziek. UNESCO waardeert de jarenlange ervaringen en acties in België voor het doorgeven en ontwikkelen van de beiaardcultuur. De organisatie roemt ze als een voorbeeld voor erfgoedgemeenschappen overal ter wereld.

De erkenning door UNESCO betekent een belangrijke morele opsteker voor de beiaardcultuur in ons land en een beloning voor de inzet van tientallen beiaardiers en beiaardliefhebbers in Vlaanderen, Wallonië en Brussel.

Sven Gatz, Vlaams minister van Cultuur, Media, Jeugd en Brussel: "Beiaardmuziek geeft onze steden al sinds 5 eeuwen een unieke atmosfeer. Ik hoop dat we nog lang van onze beiaarden zullen mogen genieten. UNESCO erkent de creativiteit van beiaardiers en anderen die ervoor zorgen dat deze cultuurvorm relevant blijft voor de lokale samenlevingen van vandaag."

Joëlle Milquet, Vice-Présidente de la Fédération Wallonie-Bruxelles, Ministre de l'Education, de la Culture et de l'Enfance: "Beiaardmuziek is de muzikale stem van onze gemeentelijke samenleving. Ook vandaag nog draagt ze bij tot de levenskwaliteit in een stedelijke omgeving. Ik feliciteer de beiaardiers en andere initiatiefnemers rond beiaardmuziek voor deze internationale erkenning en voor hun voortdurende inspanningen om dit onschatbaar erfgoed te beschermen en te actualiseren."